środa, 24 sierpień 2011

Historia warmińskiej gminy Stawiguda sięga pierwszej połowy XIV wieku. Najstarszą miejscowością jest Bartążek, gdzie już w 1335 roku wzniesiono niewielki zameczek, wokół którego kapituła warmińska zorganizowała później własny majątek ziemski.

Kolejna wieś Bartąg, powstała w 1345 roku, a jej założycielem był Prus imieniem Mekede. Podczas wojen polsko-krzyżackich wieś wielokrotnie dotykały zniszczenia, aż do jej całkowitego zniszczenia w latach 1519-1521. Od 1521 roku do wsi zaczęli napływać nowi osadnicy.

Już w XVI wieku istniała tutaj szkoła oraz karczma, której właściciel rozwoził pisma urzędowe. W 1807 roku Bartąg ucierpiał od wojsk francuskich, a w 1863 znaleźli tu schronienie polscy powstańcy styczniowi.

W tym samym roku co Bartąg powstaje wieś Tomaszkowo, której założycielami byli Prusowie - bracia Mileszen i Wolfshain założyli w tym samym roku wieś Tomaszkowo. Trzy lata później powstało Dorotowo. Ciekawostką tutaj jest, że w XVI w. chłopów w Dorotowie osiedlał Mikołaj Kopernik

Wieś gminna Stawiguda powstała 1357 r. Wtedy wieś nazywała się Stabegoide a jej założycielami byli Prusowie: Surgeden i Cristian, którym kapituła warmińska nadała 36 włók ziemi.

Po zniszczeniu wsi podczas wojny polsko-krzyżackiej (1519-1521) w 1524 r. w Stawigudzie gospodarzy 6 chłopów.

W 1654 r. wieś ma 2 sołtysów, karczmę i mieszka w niej 14 chłopów. Do późniejszych ważniejszych wydarzeń w historii wsi należą:

  • próba założenia w 1786 r. przez biskupa warmińskiego Ignacego Krasickiego szkoły, chłopi odmówili jednak płacenia na jej utrzymanie
  • założenie biblioteki Towarzystwa Czytelni Ludowych w drugiej połowie XIX w.
  • podczas II wojny światowej Niemcy zakładają tu podobóz dla jeńców rosyjskich i włoskich.
  • po 1945 r. Stawigudzie zostaje nadany status wsi gminnej